Aktualizacja artykułu: 15.06.2026

Zadaszenie tarasu i ogrodu staje się coraz bardziej popularnym zabiegiem. Taka konstrukcja nie tylko podnosi estetykę otoczenia, ale przede wszystkim pozwala na relaks nawet w trakcie silnego upału lub deszczu. Wiele osób zastanawia się czy można wykonać zadaszenie tarasu bez pozwolenia dowolnym sposobem lub czy trzeba mieć pozwolenie na pergolę, tak uwielbianą w ostatnim czasie. Szczegóły wyjaśniamy w poniższym artykule.

Polskie prawo budowlane regularnie się zmienia, co dotyczy również zadaszenia tarasów. Obecnie w 2026 roku pozwolenia na budowę wymagają tylko wielkopowierzchniowe zabudowy, mocno ingerujące w obiekt lub otoczenie. Wszelkiego rodzaju nowoczesne pergole tarasowe i ogrodowe, a także altany i zabudowy nie przekraczające łącznej powierzchni 35 m2 to formy zadaszenia tarasu bez pozwolenia czy zgłoszenia. Oznacza to, że nie musimy składać żadnej dokumentacji, aby cieszyć się na swojej posesji obiektem małej architektury. Ale warto sprawdzić dokładnie wymagania w Twojej gminie, gdyż mogą się różnić od ogólnych przepisów.

Obiektem małej architektury określa się niewielkie, użytkowe lub dekoracyjne, obiekty budowlane. Do prywatnych zaliczają się m.in. huśtawki ogrodowe, altany, markizy i pergole. Pergole tarasowe oraz pergole ogrodowe są zadaszeniem tarasu określanym jako obiekt małej architektury.

Od kilku lat polskie prawo budowlane zezwala na zadaszenie tarasu bez pozwolenia. Wszelkiego rodzaju konstrukcje typu pergola tarasowa, przy zachowaniu dopuszczalnej powierzchni i odległości, nie wymagają składania dokumentacji w Starostwie Powiatowym. Zarówno pergola na zgłoszenie, jak i pozwolenie na pergolę należą już do przeszłości. Obecnie w 2026 roku zadaszenia tarasu będące obiektem małej architektury wiążą się z dużą swobodą budowlaną. Ale przed podjęciem działań sprawdź w Twojej gminie aktualne wymagania lokalne.

Jeżeli zadaszenie tarasu nie wiąże się z dużą ingerencją w budynek mieszkalny lub nie przekracza dopuszczalnej powierzchni zabudowy, w 2026 nie jest konieczne zgłoszenie ani uzyskanie pozwolenia budowlanego. Wszelkie aluminiowe lub drewniane konstrukcje tarasowe nie wymagają składania dokumentacji pod warunkiem, że spełniają wymagania przepisów. Pozwolenie na pergolę i podobne zadaszenie tarasu nie jest wymagane, ale lokalnie mogą podlegać pod dodatkowe wymagania MPZP gminy.

To kwestia indywidualna, zależna m.in. od rodzaju pergoli oraz najbliższego otoczenia działki. Przyjmuje się, że odległość pergoli od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1,5 m od okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy.

Pergole produkuje się indywidualnie na wymiar. Zwykle pergola tarasowa lub podobne zadaszenie tarasu mierzy wysokość 2,5-3 m. Taki wymiar nie jest stanowi problemu na prywatnej posesji, w przypadku mieszkań czasem wymaga zapoznania się z regulaminem firmy deweloperskiej lub wspólnoty mieszkaniowej, ponieważ balkon jest zasobem przestrzeni wspólnej wspólnoty mieszkaniowej. Wspólnota lub zarządca decyduje, czy na balkonie można zamontować różne urządzenia zewnętrzne, np.: klimatyzator, markizę, panele fotowoltaiczne balkonowe, antenę satelitarną, itd.

Z uwagi na to, że nowoczesne pergole ogrodowe i tarasowe wymagają specjalistycznego podejścia, warto powierzyć pomiar i montaż profesjonalnej firmie. W Upin oprócz doradztwa i bogatej oferty pergol dowiesz się również czy trzeba mieć pozwolenie na pergolę lub inne zadaszenie tarasu o nietypowych parametrach lub ulokowaniu. Ponadto, doświadczony Zespół poprowadzi Cię od wyboru pergoli po jej montaż i ewentualne serwisowanie. Funkcjonalnych i estetycznych zadaszeń tarasu bez pozwolenia budowlanego jest mnóstwo – zrealizuj to razem z nami.

1. Wymagania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (Skawina)

Gmina Skawina niemal w całości pokryta jest planami miejscowymi. Ograniczenia wynikające z planu mogą obejmować:

• Przeznaczenie terenu: Weryfikacja, czy działka pozwala na realizację tego typu obiektów w danym obszarze.
  
• Wysokość i gabaryty: Maksymalna wysokość konstrukcji określona w MPZP.
  
• Powierzchnia zabudowy i biologicznie czynna: Zadaszenie pergoli wlicza się do wskaźnika powierzchni zabudowy, co nie może przekroczyć maksymalnych wartości przewidzianych dla działki.
  
• Lokalizacja względem granic: Standardowo odległość od granicy działki budowlanej nie powinna być mniejsza niż 1,5 m w stronę granicy.

Wskazówka: Aby poznać wytyczne dla swojej konkretnej działki (np. w mieście Skawina lub na obszarach wiejskich), należy sprawdzić dokumentację na Geoportal Skawina lub złożyć wniosek o wypis i wyrys z MPZP bezpośrednio w Urzędzie Miasta i Gminy Skawina.

2. Kwalifikacja Prawna (Prawo Budowlane)

Zgodnie z Prawem Budowlanym traktowanie inwestycji zależy od jej formy:

• Mała architektura: Ażurowa pergola nieposiadająca zabudowanych ścian i trwałego, pełnego dachu jest obiektem małej architektury. Zwolniona z wszelkich formalności.
  
• Zadaszenie/Wiata do 35 m2: W przypadku montażu pełnego zadaszenia (np. lameli, poliwęglanu), konstrukcja może zostać potraktowana jako wiata lub ganek. Nie wymaga pozwolenia, ale jeżeli na każde 500 m2 działki powstaje więcej niż dwa takie obiekty, konieczne jest zgłoszenie robót.
  Możesz sprawdzić tutaj:
  https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/7580643,zadaszenie-przydomowego-tarasu-w-2026-pozwolenie-na-budowe-zgloszenie-warunki-zabudowy.html
• Zadaszenie powyżej 35 m2: Budowa zadaszonego tarasu o powierzchni od 35 m2 do 50 m2 wymaga zgłoszenia. Zadaszenie powyżej 50 m2 wymaga pozwolenia na budowę.

3. Sytuacje szczególne

• Zabudowa ścianami: Jeśli pergola zostanie zabudowana ścianami ze wszystkich stron, prawo budowlane traktuje ją jako budynek gospodarczy lub altanę. W takiej sytuacji konieczne jest spełnienie norm odległościowych, np. min. 3 m lub 4 m od granicy działki (zależnie od tego, czy ściana posiada okna/drzwi).
  
• Pergola na balkonie w bloku: Montaż w budynkach wielorodzinnych wymaga zazwyczaj zgody spółdzielni lub wspólnoty mieszkaniowej.

Ograniczenia wynikają jednak z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) gminy Zabierzów, z którego zapisami musisz się bezwzględnie zapoznać.

1. Wymagania formalno-prawne (Prawo budowlane)

Zgodnie z polskim Prawem budowlanym, pergola jest kwalifikowana jako obiekt małej architektury lub wolnostojący parterowy budynek gospodarczy/wiata:

• Do 35 m2: Konstrukcje wolnostojące nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia.
  
• Powyżej 35 m2 lub przyścienna: Może być wymagane zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w Krakowie, a nawet pozwolenie na budowę (jeśli konstrukcja zostanie uznana za rozbudowę domu).

2. Weryfikacja MPZP dla Gminy Zabierzów

Każda działka w gminie Zabierzów ma przypisany swój własny symbol w planie miejscowym, który precyzyjnie definiuje zasady zabudowy i zagospodarowania terenu. Z punktu widzenia montażu pergoli, MPZP może regulować następujące kwestie:

• Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej: Pergola z pełnym zadaszeniem może zostać wliczona do powierzchni zabudowy, co zmniejszy dopuszczalny metraż dla innych obiektów na działce.
  
• Wysokość zabudowy i rodzaj dachu: Określa maksymalną wysokość obiektu i, w przypadku pergoli z zadaszeniem lamelowym czy szklanym, kąt nachylenia dachu.
  
• Lokalizacja na działce: MPZP w niektórych strefach (np. tereny zieleni, strefy ochrony konserwatorskiej, otulina Ojcowskiego Parku Narodowego) może zabraniać stawiania obiektów w pewnych częściach ogrodu.Możesz dowiedzieć się więcej tutaj:
  https://prawnik-nieruchomosci.pl/co-mozesz-zbudowac-na-swojej-dzialce-objetej-miejscowym-planem-zagospodarowania-przestrzennego/

3. Odległości od granic działki

Nawet przy braku wymogu zgłoszenia, musisz przestrzegać podstawowych reguł techniczno-budowlanych:

• Zasada ogólna: Obiekty nie powinny znajdować się bezpośrednio przy granicy, zachowaj odstęp min. 1,5 m od granicy działki w stronę ewentualnego okapu, gzymsu czy dachu zwróconego w tę stronę.

Jak sprawdzić konkretne wytyczne dla Twojej działki w Zabierzowie?

1. Sprawdź numer swojej działki.
2. Odwiedź oficjalny serwis Planowanie przestrzenne gminy Zabierzów.
3. Skorzystaj z narzędzia mapowego, np. GISON Zabierzów, aby odnaleźć uchwałę MPZP dla swojego obszaru.
4. Pobierz tekst uchwały dla konkretnego rejonu i sprawdź paragrafy dotyczące przeznaczenia terenu oraz parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy.

 

Montaż wolnostojącej pergoli do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Zapisy Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) gminy Zielonki są jednak nadrzędne i mogą wprowadzać dodatkowe obostrzenia dotyczące m.in. wysokości, materiałów czy wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej.

1. Wymagania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP)

Dla gminy Zielonki obowiązuje kilkadziesiąt różnych uchwał MPZP w zależności od miejscowości (np. Zielonki, Bibice, Węgrzce). Aby precyzyjnie ocenić wymagania dla Twojej działki, musisz sprawdzić jej numer i odnaleźć właściwy plan. W zapisach lokalnych planów Gminy Zielonki najczęściej znajdują się następujące wymogi:

• Wskaźnik powierzchni zabudowy: Łączna powierzchnia domu, tarasów i innych budynków nie może przekroczyć określonego w planie procentu działki.
  
• Powierzchnia biologicznie czynna: Należy zachować minimalny udział terenu zielonego (np. 40-60% powierzchni parceli).
  
• Geometria i pokrycie dachu: Jeśli pergola ma zadaszenie, niektóre plany regulują kąt nachylenia dachu lub kolorystykę materiałów.
  
• Linie zabudowy: Zwróć uwagę, czy pergola nie zostanie postawiona w strefie zakazu zabudowy (np. zbyt blisko drogi lub granicy lasu).Istotne informacje w tym temacie znajdziesz tutaj:
  https://bip.malopolska.pl/gzielonki,e,pobierz,get.html?id=604429https://dzialki360.pl/plan-zagospodarowania/zielonki
  

2. Prawo Budowlane (kwestie ogólnokrajowe)

• Zgoda sąsiada/Odległości: Zgodnie z Prawem Budowlanym, jeśli pergola jest wznoszona w odległości mniejszej niż granica działki dopuszczona przepisami, musisz uzyskać zgodę.
  
• Mała architektura: Ażurowe i lekkie konstrukcje są kwalifikowane jako obiekty małej architektury, które w świetle prawa są zwolnione z formalności.
  
• Zadaszenie pełne: Konstrukcje z masywnym zadaszeniem mogą zostać uznane przez urzędników za wiatę. Wtedy obowiązuje limit maksymalnie dwóch obiektów na każde 500 m² działki.

3. Gdzie sprawdzić dokumenty i uzyskać pomoc?

1. Identyfikacja MPZP: Skorzystaj z oficjalnego systemu Gmina Zielonki – Geoportal Krajowy, aby ustalić, który plan dotyczy Twojej działki.
   
2. Urzędowa weryfikacja: Wszystkie miejscowe plany dostępne są bezpośrednio w Urzędzie Gminy Zielonki. Szczegółowych informacji o planie i zgodności inwestycji udziela Referat Budownictwa i Urbanistyki (szczegóły kontaktowe znajdziesz na stronie Referatu Budownictwa i Urbanistyki).
   
3. Zaświadczenie: Możesz wystąpić z urzędowym wnioskiem o wydanie zaświadczenia o przeznaczeniu działki w planie Gmina Zielonki – wzory dokumentów.

Wymagania ogólne (Prawo budowlane)

• Zgłoszenie: Wymagane jest zgłoszenie w Starostwie Powiatowym w Krakowie, jeśli konstrukcja przekracza wymiary małej architektury, jest trwale związana z gruntem lub budujesz więcej niż 2 pergole na każde 500 m² działki.
  
• Zw. z gruntem: Lekkie pergole tarasowe sezonowe (np. aluminiowe z ruchomym dachem) bez fundamentów są zwolnione z formalności.

Wskazówki dot. MPZP w gminie Michałowice

Gmina Michałowice posiada w 100% pokrycie obszaru planami miejscowymi (w tym plany dla obszarów: Michałowice Centrum, Południe, Północ i Zachód). W MPZP kluczowe dla Twojej pergoli będą następujące parametry:

 

1. Linie zabudowy: Pergola nie może przekraczać nieprzekraczalnych linii zabudowy (odległości od drogi i granic działki) narzuconych przez plan.
   
2. Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej: Jeśli pergola ma ciężkie, betonowe fundamenty lub zabudowujesz nią powierzchnię dotychczas trawiastą/przepuszczalną, musisz sprawdzić, czy nie przekroczysz dopuszczalnego wskaźnika: https://bip.malopolska.pl/api/files/3786540
   
3. Wysokość zabudowy i gabaryty: Niektóre plany precyzują maksymalną wysokość obiektów ażurowych czy wiat.Przydatne informacje znajdziesz tutaj:
   https://michalowice-krakowski.geoportal-krajowy.pl/mpzp

Jak najszybciej sprawdzić MPZP dla swojej działki?

1. Wejdź na Geoportal Gminy Michałowice
   lub skorzystaj z Systemu Informacji Przestrzennej Gminy Michałowice.
   
2. Odszukaj swoją działkę, włącz warstwę „Plany miejscowe” i odczytaj symbol terenu (np. MN, MN/U).
   
3. Pobierz odpowiednią Uchwałę Rady Gminy dla tego terenu (dostępną na stronie BIP Gminy Michałowice) i sprawdź parametry.

Montaż pergoli ogrodowej w gminie Wieliczka nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jeśli konstrukcja spełnia określone parametry techniczne i kryteria Prawa budowlanego. Inwestycja musi być jednak zgodna z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) dla danego obszaru gminy Wieliczka.

Poniżej znajduje się szczegółowy wykaz wymagań formalno-prawnych oraz warunków przestrzennych.

1. Wymagania ogólnokrajowe (Prawo Budowlane)

• Brak formalności do 35 m²: Pergola traktowana jako obiekt małej architektury lub wolnostojąca altana/wiata o powierzchni zabudowy do 35 m² nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Warunkiem jest limit: maksymalnie 2 takie obiekty na każde 500 m² powierzchni działki.
  
• Konstrukcje powyżej 35 m²: Większe zadaszenia lub obiekty (szczególnie o charakterze wiaty) mogą wymagać zgłoszenia robót budowlanych do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Wieliczce.
  https://www.powiatwielicki.pl/e-urzad/wydzial-architektury-i-budownictwa
  
• Odległość od granicy: pergola bez pełnych ścian bocznych i dachu stałego nie podlega restrykcyjnym limitom odległości od granic (3 lub 4 metry dla budynków). Jeżeli jednak montujesz pergolę z pełnym zadaszeniem (np. lamelową, traktowaną jak wiata), warto zachować bezpieczny dystans 3 lub 4 metry (zależnie od tego, czy ściana posiada okna/drzwi) od granicy sąsiedniej działki budowlanej.

2. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) gminy Wieliczka

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy Wieliczka pokrywa niemal 100% powierzchni terenu i jest podzielony na 4 główne obszary (A, B, C, D):

• Obszar A: Miasto Wieliczka
  
• Obszar B: m.in. Czarnochowice, Śledziejowice, Strumiany, Mała Wieś, Zabawa, Sułków, Rożnowa, Lednica Górna
  
• Obszar C: m.in. południowe sołectwa gminy
  
• Obszar D: m.in. Brzegi, Grabie, Kokotów, Węgrzce Wielkie
  

Przed montażem pergoli należy sprawdzić kartę terenu dla swojej działki na E-MAPA gminy Wieliczka i zweryfikować kluczowe wskaźniki:

• Wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej: MPZP w gminie Wieliczka rygorystycznie określa minimalny procent zieleni (często od 30% do nawet 70% w terenach zielonych lub widokowych). Jeśli pod pergolą planujesz wylanie betonowego tarasu lub ułożenie kostki, powierzchnia ta przestaje być biologicznie czynna i wlicza się do powierzchni utwardzonej.
  
• Maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy: Trwałe związanie pergoli z gruntem i wykonanie pełnego zadaszenia może wpłynąć na parametry zabudowy działki.
  
• Ochrona konserwatorska i archeologiczna: Część miasta Wieliczka oraz wybrane obszary wiejskie leżą w strefach ochrony konserwatorskiej. Wznoszenie tam jakichkolwiek konstrukcji (nawet małej architektury) może wymagać uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków.
  
• Linie rozgraniczające i nieprzekraczalne linie zabudowy: Zwróć uwagę, czy planowana pergola nie znajdzie się w pasie drogowym lub przed wyznaczoną w MPZP linią zabudowy od strony ulicy.

3. Jak krok po kroku zweryfikować status działki?

1. Ustal numer i obszar planu: Wejdź na oficjalny geoportal i znajdź przeznaczenie swojej działki (np. MN – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna).
   
2. Przeczytaj ustalenia szczegółowe: Sprawdź ograniczenia dotyczące formy obiektów towarzyszących. Część planów w gminie Wieliczka narzuca np. kolorystykę dachów lub zakazuje stosowania materiałów takich jak blacha trapezowa (w przypadku pełnych zadaszeń).
   
3. Pobierz Wypis i Wyrys: W razie wątpliwości możesz złożyć wniosek do Urzędu Miasta i Gminy w Wieliczce (ul. Powstania Warszawskiego 1) o wydanie oficjalnego wypisu z MPZP.

Więcej gmin znajdujących się w około Krakowa będzie podanych w najbliższym czasie.

Opracowanie:
Martyna Urbanek
ekspertka w zakresie osłon okiennych i zadaszeń tarasowych.